Mga Uri ng Tayutay

Ating tatalakayin ang bawat depenisyon ng mga uri ng tayutay, bago ang lahat marapat lamang na basahin muna ang kahulugan ng tayutay.

Mga Uri ng Tayutay

Ang Simili o Pagtutulad ay ang tayutay na nagpapakita ng pagtutulad ng dalawang magkaibang bagay sa pamamagitan ng paggamit ng mga katagang kagaya, katulad, para ng, parang, anaki’y, animo, kawangis ng, gaya ng, tila, kasing-, sing-, ga-, at iba pang mga kauring kataga.

Halimbawa: Ikaw ay tila anghel sa langit dahil sa taglay mong kabaitan.

Ang Metapora o Pagwawangis ay uri ng tayutay na may tiyak na paghahambing ngunit hindi na ginagamitan ng pangatnig. Nagpapahayag ito ng paghahambing na nakalapat sa mga pangalan, gawain, tawag o katangian ng bagay na inihahambing. Hindi na rin ito ginagamitan ng mga katagang kagaya, katulad at mga kauri.

Halimbawa: Ang kanyang tinig ay awit sa pandinig.

Ang Metonimya o Pagpapalit – tawag ay uri ng tayutay na nagmula sa salitang Griyegong meto at onym na ang ibig sabihin ay pagpapalit ng pangalan o taguri na kung saan ang isang salita o grupo ng mga salita ay pinapalitan ng isa pang salita o grupo ng mga salita na may kaugnayan sa nais ipahayag.

Halimbawa: Liwanag siya sa dilim ng mga taong naliligaw ng landas.

Ang Alusyon ang uri ng tayutay na isa ring pamamaraang panretorika na nagbibigay – sanggunian mula sa kasaysayan, panitikan, pulitika, bibliya at iba pang aspekto ng buhay ng tao.

Halimbawa: Ang Bundok Apo ang itinuturing na pinakamataas na bundok ng bansa kung kaya’t sinasabing ito ang Bundok Everest ng Pilipinas.

Sinekdoke o Pagpapalit-saklaw – isang bagay, konsepto kaisipan, isang bahagi ng kabuuan ang binabanggit.

Halimbawa: “Ayoko ng makita ang pagmumukha mo sa pamamahay ko!”

Pagmamalabis o Hayperbole – Ito ay laglagpasang pagpapasidhi ng kalabisan o kakulangan ng isang tao, bagay, pangyayari, kaisipan, damdamin at iba pang katangian, kalagayan o katayuan.

Halimbawa: Umuusok ang ilong ni Aling Norma nang malaman niyang kinain ng kambing ng kapitbahay ang kanyang pinakaiingatang halamang bulaklak sa hardin.

Ang Apostrope o Pagtawag ay isang panawagan o pakiusap sa isang bagay na tila ito ay isang tao.

Ang Eksklamasyon o Pagdaramdam ay uri ng tayutay na kung saan ang isang paglalabas o papahayag ng matinding damdamin.

Halimbawa: “Haring Araw! Bigyan mo kami ng isang magandang panahon.”

Ang Paradoks ay uri ng tayutay na naglalahad ng salungat sa likas o karaniwang kalagayan o pangyayari.

Halimbawa: “Kapag may itinanim, may aanihin.”

Ang Pagtatambis o Oksimoron ay uri ng tayutay na nagtataglay ng mga salitang nagsasalungatan upang lalong mapatingkad ang bisa ng pagpapahayag.

Halimbawa: Nakabibinging katahimikan ang siya niyang naranasan nang maiwang nag – iisa sa silid ng kanyang yumaong ina.

Ang Personipikasyon o Pagsasatao ay uri ng tayutay na ginagamit upang bigyang-buhay, pagtaglayin ng  mga katangiang pantao tulad ng talino, gawi, kilos ang mga bagay na walang buhay sa pamamagitan ng mga pananalitang nagsasaad ng kilos tulad ng pandiwa, pandiwari, at pangngalang-diwa.

Halimbawa: Ang kanyang puso ay parang mamon dahil sa lambot nito.

Panghihimig o Onomatopeya – ito ang paggamit ng mga salitang kung ano ang tunog ay siyang kahulugan.

Halimbawa: Ang kanyang palahaw ang siyang tanging nangingibabaw.

Ang Pag-uulit ay uri ng tayutay na magkakasintunog ang unang patinig o katinig ng mga kakalapit na mga salita o taludtod o saknong na nagbibigay ritmo sa pagbigkas ng tula.

  • Aliterasyon – Ang unang titik o unang pantig ay pare-pareho.
  • Anapora – Pag-uulit ng isang salitang nasa unahan ng isang pahayag o ng isang sugnay.
  • Anadiplosis – Paggamit ng salita sa unahan at sa hulihan ng pahayag o sugnay.
  • Epipora – Pag-uulit naman ito ng isang salita sa hulihan ng sunud-sunod na taludtod.
  • Empanodos o Pabalik na Pag-uulit – Pag-uulit nang pagbaliktad ng mga pahayag.
  • Katapora – Paggamit ng isang salita na kadalasang panghalip na tumutukoy sa isang salita o parirala na binanggit sa hulihan.

Halimbawa: Ang ugaling pagdidili – dili ay puno ng panubali.

Ang Repitasyon ay uri ng tayutay na inuulit ang mga salita o parirala upang bigyang – diin ang isang aspektong akda.

Halimbawa: “Manalig ka! Manalig ka!”

Basahin din: Panitikan ng Pilipinas
Mga Anyong Tubig

ADVERTISEMENT
loading...