Dakilang Propagandista Marcelo H. del Pilar

Si Marcelo H. del Pilar ay isang ilustrado noong panahon ng Espanyol. Ang kanyang pangalan sa diario ay Plaridel at kinilala bilang Dakilang Propagandista.

  • Ang Dakilang Propagandista

Marcelo H. del Pilar

Marcelo H. del Pilar
Photo from: Google

Si Marcelo Hilario del Pilar y Gatmaitan ay isinilang noong 30 Agosto 1850, kilala rin siya bilang ang “Dakilang Propagandista”. Isa siyang ilustrado noong panahon ng pananakop ng mga Espanyol.

Mayaman ang mga magulang di Marcelo, marami silang palaisdaan at sakahan. Ang kanyang mga magulang ay sina Julian Hilario del Pilar at Blasa Gatmaitan. Naglingkod ang kanyang ama bilang isang oficial de mesa ng alkalde maayor.

Nag-aral siya sa Colegio de San José at sa bandang huli sa Unibersidad ng Santo Tomas, kung saan natapos niya ang kanyang kursong abogasiya noong 1880. Sa kagustuhan ni Marcelo na makamit ang katarungan laban sa mga pang-aabuso ng mga pari, inatake niya ang pagkapanitikop at pagkukunwari at ipinagtanggol sa korte ang mga mahihirap na biktima ng diskriminasyon dahil sa kanilang lahi.

Noong 1882 itinatag ni Del Pilar ang pahayagan ng Diariong Tagalog upang ipalaganap ang mga demokratikong liberal na ideya sa mga magsasaka at magbubukid. Taong 1888, ipinagtanggol niya ang mga kasulatan ni Jose Rizal sa pamamagitan ng pagbibigay ng polyeto laban sa pag-atake ng isang pari na nagpapakita ng kanyang matalas na pag-iisip at malupit na panlilibak sa mga kahangalan ng mga pari.

Basahin: La Liga Filipina

Noong 1888, tumakas mula sa pag-uusig ng mga pari si Del Pilar at pumunta sa Espanya. Noong Disyembre 1889, pinalitan niya si Graciano Lopez Jaena bilang editor ng La Solidaridad, isang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Madrid. Itinaguyod niya ang mga layunin ng pahayagan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnay sa mga liberal na Espanyol na pumapanig sa kapakanan ng mga Pilipino. Sa ilalim ni Del Pilar, ang mga layunin ng pahayagan ay pinalawak upang isama ang pagtanggal ng mga prayle at ang sekularisasyon ng mga parokya; Aktibong pagsali ng mga Pilipino sa mga gawain ng pamahalaan; Kalayaan sa pagsasalita, ng pamamahayag, at ng pagpupulong. Mas malawak na kalayaan sa lipunan at pampulitika; Pagkakapantay-pantay sa harap ng batas, Asimilasyon, at representasyon sa Espanyol Cortes o Parlyamento.

Ang mga paghihirap ni Del Pilar ay nadagdagan sa kadahilanang ang pera upang suportahan ang pahayagan ay naubos na at walang anumang palatandaan ng agarang tugon mula sa makapangyarihang Espanyol. Bago siya namatay dahil sa tuberculosis na dulot ng kagutuman at napakalaking kawalan, tinanggihan ni Del Pilar ang posisyon ng mga gusto ng asimilasyon o paglagom at magsimulang magplano ng isang armadong pag-aalsa. Malakas niyang pinagtibay ang paniniwala na ito: 

“Ang paghihimagsik ay ang huling lunas, lalo na kapag ang mga tao ay naniniwala na ang mapayapang paraan ay walang saysay upang masiguro ang mga lunas sa kasamaan.” 

– Marcelo H. del Pilar

Namatay si Del Pilar sa Barcelona noong Hulyo 4, 1896. Ang ideyang ito ay naging inspirasyon ng Katipunan ni Andres Bonifacio, isang lihim na rebolusyonaryong organisasyon.

Basahin din: Kilusang Propaganda
Mga Bayaning Pilipino

ADVERTISEMENT
loading...