Joan of Arc ng Visayas | Teresa Magbanua

Si Teresa Magbanua ang unang babaeng mandirigma sa Panay at kilala bilang Joan of Arc ng Visayas. Isang guro at lider ng militar. Siya ang natatanging babaeng heneral tulad ni Reyna Sima, Prinsesa Urduja at Gabriela Silang ang nagpatunay na ang mga babae ay may angking kakayahan, tibay ng puso at katapangan at handang magsakripisyo o maghandog man ng buhay kung kinakailangan.

  • Joan of Arc ng Visayas

Teresa Magbanua

Teresa Magbanua
Photo from: Google

Isinilang si Teresa Magbanua sa Pototan, Iloilo noong Oktubre 13, 1868. Siya ang pangalawa sa anim na anak nina Don Juan Magbanua at Doña Alejandra Ferraris. Asawa siya ni Alejandro Balderas, isang mayaman na may-ari ng lupa mula sa Sara, Iloilo.

Sa kabila ng pagsalungat mula sa kanyang asawa, si Magbanua ay sumunod sa yapak ng kanyang dalawang kapatid at sumali sa rebolusyonaryong kilusan. Nakuha niya ang mga armas laban sa mga Espanyol, pinangunahan ang mga tropa at nanalo sa mga ilang labanan sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Martin Delgado.

Nagpakita ng lakas ng loob, patriotismo at taktika sa militar, kinuha ni Magbanua ang kanyang unang panalo sa labanan, sa Barrio Yating, Pilar, Capiz. Noong Disyembre 3, 1898 kung saan pinamunuan niya ang isang banda ng mga rifle sharpshooter at mga sundalo, at pinabagsak ang mga tropang Espanyol sa lugar. Tinatawag ang kanyang yunit bilang “Nay Isa”, si Magbanua ay naging kumander ng yunit at nakipaglaban sa Labanan ng Sapong Hill kung saan siya at ang kanyang mga hukbo ay naging matagumpay.

Ang digmaan ay nagdala sa kanya ng labis na paghihirap pagkatapos mawala ang kanyang dalawang kapatid. Ang kanyang mga kapatid na sina Pascual at Elias ay parehong namatay sa di maipaliwanag na pangyayari.

Matapos ang maraming labanan, napagtanto niya na ang kanyang pangarap sa isang independiyenteng Pilipinas ay kailangang maghintay. Binuwag niya ang kanyang hukbo at sumuko sa mga Amerikano noong 1900.

Habang hindi aktibo ang manlalaban noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ginawa ni Magbanua ang kanyang makakaya upang labanan ang mga pwersang Hapon. Ibenenta niya ang kanyang ari-arian upang may pambili ng pagkain at suplay na ibinigay niya sa mga lokal na gerilya.

Lumipat si Magbanua sa Mindanao pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig at nanirahan kasama ang kanyang kapatid na si Maria sa Pagadian, Zamboanga del Sur. Di naglaon, Pumanaw siya noong Agosto 1947.