Ilustrado

Ang Ilustrado ay isang salitang Pilipino at Kastila na nangangahulugang “isang taong nakabatid ng kalinawan at kaliwanagan”.

Nakaaangat sa lipunan ang mga ilustrado ng Pilipinas noong kapanahunan ng mga Kastila. Sila ang mga panggitnang-klaseng mamamayan na nakapag-aral at nabantad sa mga ideya ng liberalismo at nasyonalismo mula sa Europa.

Karaniwan, ang mga kasapi nito ay nag-aral ng medisina at abogasya sa mga kolehiyo sa Pilipinas at Europa. Karamihan din sa ilustrado ay mga lider ng Kilusang Propaganda at namuno sa Himagsikang 1896.

Basahin: La Solidaridad

Tinawag ni Stanley Karnow ang mga ilustrado bilang mga “mayayamang grupo ng mga marurunong” sapagkat ang mga ito ay anak ng mga mayayamang nagmamay-ari ng lupa.

Sina Graciano Lopez Jaena, Marcelo H. del Pilar, Mariano Ponce, Antonio Luta at Jose Rizal, ay ang mga bayaning pang-nasyonal ng Pilipinas, at ang mga pinaka-kilala sa ilustrado.

Sa pamamagitan ng mga nobelang Noli Me Tangere at El Filibusterismo, naipakita ni Rizal sa buong mundo ang karahasang dinaranas ng mga Pilipinas sa kamay ng mga Kastila.

Sa umpisa, hindi ibig ni Rizal at ng kaniyang mga kasamang ilustrado na magkamit ng kalaayan ang Pilipinas mula sa Espanya, sa halip ay gusto nilang magkaroon ng legal na pagkakapantay-pantay ang mga Pilipino at mga Kastila ng kolonya.

Subalit noong 1872, lumakas ang adhikaing nasyonalismo nang ginarote ng mga makapangyarihang Kastila ang tatlong paring martir dahil sa “bintang na pamumuno ng rebelyong militar sa Cavite, malapit sa Maynila”.

Pinagtibay naman ng mga alituntuning pang-Pilipinas ng mga Amerikano ang mataas na katayuan ng mga ilustrado sa loob ng lipunang Pilipino.

Basahin din: Digmaang Pilipino-Amerikano
Kasaysayan ng Pilipinas

ADVERTISEMENT
loading...