Babaylan

Ang babaylan ay isang salitang ginamit upang pangtukoy sa mga katutubong Pilipinong manggagamot at pinuno ng pamayanan bago pa man dumating ang mga Español.

Tinatawag din ang mga babaylan bilang bay-lan o daytan sa Bisaya, katalonan sa Tagalog, at maaram. Ang mga babaylan ang katuwang ng datu at panday sa pagpapatakbo ng sinaunang lipunang Pilipino.

Sila rin ang tagapayo sa komunidad sa larangan ng espiritwalidad at ekonomiya. Pinamamahalaan din nila ang mga ritwal gaya ng pang-gagamot at sa agrikultura.

Basahin: Mga Taong Tabon

Gayunpaman, ang babaylan ay isang taong namamagitan sa pamayanan at mga indibidwal, na isa rin sa punong abala bilang tagapagsilbi.

Nararapat lamang na tandaan sa bawat pag-aaral hinggil sa mga katutubong Pilipino ang pagpipigil ng mga taga-Europa at Amerikano sa mga gawa at gawi ng mga manggagamot na ito noong kapanahunan ng kolonyalismo sa Pilipinas.

Ang mga babaylan din ang tagapag-pangalaga at tagapamahala ng mga salaysay tulad ng mga epiko, mitolohiya, at kabuuang kultura ng bayan.

Subalit, puwersahang pinaalis ng mga mananakop na Español ang mga babaylan. Sila ay binansagan ng mga mananakop na mangkukulam at kampon ng demonyo, dahil naging banta sila sa simbahan at pamahalaang pinatatakbo ng mga kolonyalista.

Sa kabila ng banta ng kolonyalismo sa kanilang pag-iral, naging bahagi ang mga ito sa pakikibaka para sa repormang agrarya, kalayaan sa relihiyon, at pagpapatalsik ng mga dayuhan.

Basahin din: Teorya ng Wika
Kasaysayan ng Pilipinas

ADVERTISEMENT
loading...